Projeye göre, Eskibedir yakınlarında 24 bin metrekarelik alanda kurulması planlanan tesis, tehlikeli ve tehlikesiz atıkların yüksek sıcaklıkta yakılması ve gazlaştırılması yöntemiyle elektrik üretmeyi hedefliyor. Projeyi 4R Çevre ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. yürütüyor. Tesiste yılda yaklaşık 150 bin ton atığın yakılması, günlük ise 500 ton atığın 24 saat boyunca kesintisiz yakılması planlanıyor. Bu süreçte yaklaşık 12 megavat elektrik üretimi hedefleniyor. Ancak yakma işlemi sonrasında günde yaklaşık 110 ton kül ve cüruf oluşacağı, bunun da yılda yaklaşık 33 bin tona ulaşacağı belirtiliyor.
Tehlikeli atıklar yakılabilecek
TEMA’nın paylaştığı bilgilere göre tesiste yalnızca evsel atıklar değil, çok sayıda tehlikeli endüstriyel atık da yakılabilecek. Bunlar arasında: petrol ve kimya sanayi atıkları, boya ve vernik atıkları, organik çözücüler, metal işleme çamurları, PCB içeren yağlar, tıbbi atıklar ve bazı ilaç atıkları bulunuyor.
Bu tür atıkların yakılması sırasında azot oksitler, kükürt dioksit, karbon monoksit, ağır metaller ve dioksin gibi toksik maddelerin ortaya çıkabileceği ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu maddeler çok düşük miktarlarda bile insan sağlığı üzerinde ciddi etkiler yaratabiliyor.
Hava kirliliği ve sağlık riskleri
Yakma işlemi sırasında oluşacak baca gazlarının filtre sistemlerinden geçirileceği belirtilse de emisyonların tamamen ortadan kaldırılamayacağı vurgulanıyor. Trakya’nın zaten yoğun sanayi faaliyetlerinin bulunduğu bir bölge olduğuna dikkat çekilerek yeni tesisin bölgedeki hava kirliliğini artırabileceği ifade ediliyor.
Ayrıca ağır metaller ve kirletici maddelerin rüzgarla taşınarak geniş bir alana yayılabileceği ve zamanla toprakta birikebileceği belirtiliyor.
Tarım ve gıda güvenliği açısından endişe
TEMA temsilciliği, tesisin kurulmasının planlandığı alanın üst ölçekli çevre planlarında tarım arazisi ve korunması gereken alanlar içinde yer aldığına dikkat çekti.
Trakya bölgesi Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olarak biliniyor. Bölgede yoğun olarak buğday, ayçiçeği ve mısır üretimi ile hayvancılık yapılıyor. Atık yakma tesislerinden kaynaklanan ağır metallerin tarım arazilerine taşınmasının gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceği ifade ediliyor.
Geri dönüşüm politikaları etkilenebilir
TEMA’nın değerlendirmesine göre yüksek kapasiteli yakma tesisleri sürekli atık ihtiyacı doğurduğu için bazı durumlarda geri dönüşüm ve atık azaltma politikalarının önüne geçebiliyor. Modern atık yönetiminde önceliğin atık oluşumunu azaltmak ve geri dönüşümü artırmak olması gerektiği vurgulanıyor.
“ÇED süreci sonlandırılmalı” çağrısı
TEMA Vakfı Lüleburgaz Temsilciliği, planlanan tesisin çevresel etkileri, oluşacak emisyonlar, tarım alanlarına olası etkileri ve halk sağlığı üzerindeki riskleri nedeniyle projenin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada, yılda 150 bin ton atığın yakılacağı bu tesisin çok sayıda tehlikeli atığın yakılmasına ve on binlerce ton kül oluşmasına yol açabileceği ifade edilerek, çevresel ve toplumsal etkiler dikkate alınarak ÇED sürecinin bu aşamada sonlandırılması gerektiği görüşü paylaşıldı.
