Vize ilçemizde yer alan Kale Mahallesi’nde, geçmiş yıllarda definecilerin tahribatına uğrayan yeraltı kilisesinde kurtarma kazısı başlatıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Kırklareli Müze Müdürü Yusuf Yılmaz ve beraberindeki kazı ekibi tarafından yürütülen çalışmaların yaklaşık 2 ay sürmesi planlandığı bildirildi. Tarihi yapıya ilişkin kayıtlar ise yaklaşık 90 yıl öncesine uzanıyor.
Vize’nin tarihi açıdan en zengin bölgelerinden Kale Mahallesi’nde önemli bir arkeolojik çalışma başladı. Şerbetdar Hasan Bey Camii yakınında bulunan yeraltı kilisesi, Kırklareli Müze Müdürlüğü tarafından yürütülen kurtarma kazısıyla gün yüzüne çıkarılıyor. Kazıyla, geçmiş yıllarda definecilerin kaçak kazıları sonucu tahribata uğrayan yapının bilimsel yöntemlerle açığa çıkarılması, kayıt altına alınması ve korunması hedefleniyor.
Tarihi Kayıtlar 1937’ye Uzanıyor
Yeraltı kilisesinin geçmişine ilişkin önemli bilgiler, araştırmacı-yazar Barış Toptaş’ın gazetemizde de yayımlanan makalelerinden birinde yer alıyor. Toptaş’ın arşiv araştırmasına göre, 25 Mart 1937 tarihli Son Posta Gazetesi’nde, Kale Mahallesi’nde bir evin altında bulunan kiliseyle ilgili haber yayımlandı. Yapıyı incelemek üzere Vize’ye gelen dönemin önemli arkeologlarından Ord. Prof. Dr. Arif Müfit Mansel, kilisenin 6’ncı yüzyıl Bizans dönemine ait olduğunu değerlendirdi.
Dönemin kayıtlarında yaklaşık 6,50 metreye 6,50 metre ölçülerinde ve 2,60 metre yüksekliğinde olduğu belirtilen yapıda Bizans dönemine ait çanak çömlekler ile din adamlarına ait olduğu düşünülen iskeletlerin bulunduğu da aktarılıyor.
Toptaş, 2016 yılında bölgede yaptığı incelemede ise kare planlı, tuğla malzemeli, kemerli bir yapı ile boş bir lahit gördüğünü belirterek, buranın 1937 yılında kayıtlara geçen kilise olmasının oldukça muhtemel olduğu değerlendirmesinde bulunmuştu. Toptaş, ayrıca yapının arkeolojik kazıyla ortaya çıkarılarak korunması ve turizme kazandırılması gerektiğine dikkat çekmişti.
Şimdi Bilimsel Kazı Yapılıyor
Aradan geçen yılların ardından Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle başlatılan kurtarma kazısı, yapının geçmişine ilişkin soru işaretlerinin bilimsel çalışmalarla aydınlatılması açısından önem taşıyor. Kazının ilerleyen aşamalarında elde edilecek bulguların, yeraltı kilisesinin mimari özellikleri, tarihi ve 1937 yılında kayıtlara geçen yapıyla bağlantısı konusunda yeni bilgiler ortaya koyması bekleniyor.
Vize’nin farklı medeniyetlerden izler taşıyan Kale Mahallesi’nde yıllarca toprağın altında kalan ve kaçak kazılarla tahribata uğrayan tarihi yapı, bu kez definecilerin değil, arkeologların çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılıyor.
